2017

Alternativni život

5 1 1 1 1 1 Rejting (4 Glas(ova))
Omega 3 i 6 masne kiseline i njihova uloga u organizmu

Korisni efekti konzumiranja omega-3 masnih kiselina su dobro reklamirani, ali omega-6 masne kiseline dobijaju znatno manje pažnje. Šta su to masne kiseline i zašto je važno da održimo ravnotežu u tijelu?

Omega-3 i omega-6 u tijelu

Omega-3 (ω-3) i omega-6 (ω-6) masne kiseline su važne komponente ćelijskih membrana i predstavljaju prethodnike mnogim drugim materijama u organizmu, kao što su jedinjenja uključena u regulisanje krvnog pritiska i inflamatornih reakcija. Postoji sve veća podrška za činjenicu da omega-3 masne kiseline štite od srčanih oboljenja, i poznato je da imaju antiinflamatorne efekte, koji mogu biti važni u spriječavanju i liječenju ovih i drugih bolesti. Takođe se povećava interesovanje za ulogu omega-3 masnih kiselina u spriječavanju dijabetesa i određenih vrsta karcinoma.

Ljudsko tijelo je sposobno za proizvodnju svih potrebnih masnih kiselina, osim dvije: linolnu kiselinu (LA) koja spada u omega-6 masne kiseline, i alfa-linolensku kiselinu (ALA) koja spada u omega-3 masne kiseline. One se moraju unijeti putem ishrane i zato se nazivaju "esencijalne masne kiseline". Obe masne kiseline su potrebne za rast i regeneraciju, ali se takođe mogu koristiti za proizvodnju drugih masnih kiselina (npr., arahidonska kiselina (AA) se formira iz LA). Međutim, pošto je pretvaranje u omega-3 masne kiseline: eikosapentaenojsku kiselinu (EPA) i dokozaheksaenojsku kiselinu (DHA) ograničeno, preporučeno je da se namirnice koje sadrže ove masne kiseline uključe u ishranu. ALA i LA nalaze se u biljnim i uljima dobijem iz sjemenki. Iako su nivoi LA obično mnogo viši od nivoa ALA, ulje uljane repice i ulja oraha su vrlo dobri izvori ALA kiseline. EPA i DHA se nalaze u masnoj ribi (npr. losos, skuša, haringa). AA se može dobiti iz životinjskih izvora, kao što su meso i jaja.

Odnos Omega-3 / omega-6 masnih kiselina

U ljudskom tijelu, LA i ALA se takmiče za metabolizam pomoću enzima Δ6-desaturaze. Predloženo je da je ovo važno za zdravlje, s obzirom da previsok unos LA smanjuje količinu Δ6-desaturaze koja je dostupna za metabolizam ALA, što može povećati rizik od srčanih bolesti. To su podržali podaci koji pokazuju da su tokom poslednjih 150 godina povećani unosi omega-6, a unos omega-3 smanjen, a paralelno su se učestalile bolesti srca. Tako je razvijen koncept "idealnog" odnosa omega-6 sa omega-3 masnim kiselinama u ishrani.

Međutim, odnos koji je povezan sa smanjenim rizikom od srčanih oboljenja još uvijek nije identifikovan, a neki stručnjaci sada sugerišu da je odnos manje važan - ono o čemu treba više voditi računa je apsolutni nivo unosa. Izvještaj o ovoj oblasti daje zaključak da jednostavno povećanje količine ALA, EPA i DHA u ishrani postiže željeno povećanje nivoa ovih masnih kiselina u tijelu, a da smanjenje unosa LA i AA nije potrebno.

Unos

Preporučeni unos omega-3 se razlikuje od države do države, a kreće se od 0,5 do 2% energije: preporučeni unos ALA između 0,6 i 1,2% energije ili 1-2 g / dan. Istraživanje unosa različitih vrsta masti korz ishranu pokazalo je da se stvarni unosi ALA razlikuju od oko 0,6 g / d (Francuska i Grčka) do 2,5 g / d (Island) kod muškaraca i 0,5 g / d (Francuska) do 2,1 g / d (Danska) kod žena. U većini slučajeva je unos premalen i povećanje unosa namirnica bogatih omega-3 masnim kiselinama je preporučljivo. Ovo se može postići na primjer uvrštavanjem masnih riba jednom ili dva puta nedeljno i povremene zamjene suncokretovog ulja sa ulje uljane repice.

Razumijevanje omega-3 i omega-6 strukture

Oko 90% naših masti u ishrani dolazi u obliku triglicerida, koji su sastavljeni od masnih kiselina i glicerola. Masne kiseline se sastoje od lanca ugljenikovih atoma, sa metil grupom na jednom kraju i grupom kiselina na drugom. Svaki atom ugljenika ima vezan određeni broj atoma vodonika, pri čemu tačan broj atoma vodonika na svakom ugljeniku zavisi od toga da li je zasićena ili nezasićena. Zasićene masne kiseline sadrže maksimalni nivo atoma vodonika, dok u nezasićenim masnim kiselinama nedostaju neki atomi vodonika i zamenjeni su dvostrukim vezama između atoma ugljenika.

Masna kiselina se naziva "mononezasićena" ako postoji jedna dvostruka veza, a "polinezasićena" ako postoje dvije ili više dvostrukih veza. Omega-3 i omega-6 su masne kiseline su tipovi polinezasićenih masnih kiselina: razlika je u tome gdje se javlja prva dvostruka veza. U omega-3 masnim kiselinama, prva dvostruka veza se javlja na trećem atomu ugljenika, a u omega-6 masnim kiselinama, prva dvostruka veza je na šestom atomu ugljenika, računajući od metil grupe (označene kao omega).

Podijeli:
Sav sadržaj je intelektualno vlasništvo portala Alternativni život